Veel resultaten met weinig inspanning
Meer dan de helft van de ernstig gewonden in het verkeer bestaat uit fietsers. Bij 60% van de ernstig gewonde fietsers is sprake van een enkelvoudig fietsongeval; hierbij is geen andere verkeersdeelnemer betrokken. De fietser valt of botst tegen een object. Het gaat inmiddels om 5.400 ernstig gewonde fietsers per jaar en nog eens 46.000 slachtoffers die bij de spoedeisende hulp terechtkomen. En dit aantal groeit, mede vanwege de vergrijzing. Uit onderzoek blijkt dat circa de helft van de enkelvoudige fietsongevallen wordt veroorzaakt door één of meer aan infrastructuur gerelateerde factoren. Het betreft dus ongevallen als gevolg van paaltjes, winterse gladheid, losliggende componenten, gladde materialen, hobbels en kuilen, gevaarlijke bermen, versmallingen en smalle fietsstrookjes of trottoirbanden.
Om het aantal enkelvoudige fietsongevallen terug te dringen, worden in opdracht van het Fietsberaad en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu vier proefprojecten uitgevoerd. DTV Consultants begeleidt twee van de vier pilots.
Aanpak van de pilots
Belangrijk onderdeel van de pilotprojecten die DTV Consultants begeleidt, is een werksessie met beleidsmakers, ontwerpers, projectvoorbereiders, beheerders en uitvoerders. De problematiek rond enkelvoudige fietsongevallen wordt besproken en er wordt nagedacht over mogelijke oplossingen. Aan de hand van goede en slechte voorbeelden uit de eigen gemeente, bespreken we hoe bepaalde situaties zijn ontstaan. Van de goede voorbeelden wordt gezamenlijk bekeken wat de succesfactoren zijn geweest in de totstandkoming van de situatie en hoe deze succesfactoren ook in andere situaties zouden kunnen worden ingebracht. Van de slechte voorbeelden worden de faalfactoren benoemd, en wordt bekeken wat hieraan in nieuwe situaties kan worden gedaan. Daarnaast wordt uiteraard bekeken welke mogelijkheden bestaan om de situatie alsnog aan te passen.
Naast de werksessie, waarin met elkaar afspraken worden gemaakt over maatregelen die ervoor moeten zorgen dat bij nieuwe infrastructurele maatregelen de risico’s op enkelvoudige fietsongevallen tot het minimum worden beperkt, wordt een gerichte actie uitgevoerd, die zich toespitst op één oorzaak van enkelvoudige fietsongevallen. De aanpak van DTV Consultants spitst zich toe op een communicatiecampagne met website, waarop fietsers hun knelpunten op een kaart kunnen aangeven. DTV Consultants heeft hiervoor een tweetal websites ontworpen; een paaltjeswebsite en een gladheidswebsite.
Fietspaaltjesamersfoort.nl
De paaltjes-website is in Amersfoort voor het eerst gebruikt. Op de website www.fietspaaltjesamersfoort.nl konden inwoners van Amersfoort aangeven welke fietspaaltjes onveilig zijn en welke paaltjes kunnen verdwijnen of blijven. De site is zo opgezet dat wie via zijn mobiele telefoon naar de site gaat, direct de locatie van het dichtstbijzijnde paaltje op het scherm te zien krijgt en direct kan stemmen. Op basis van de reacties op de website bepaalt de gemeente welke paaltjes weg kunnen, welke moeten blijven en waar maatregelen nodig zijn om paaltjes beter te laten opvallen om de kans op ongelukken zo klein mogelijk te maken. De 25 meest genoemde locaties pakt de gemeente Amersfoort direct aan; de overige locaties komen later aan bod. Gezien het aantal stemmen dat is uitgebracht op de website, meer dan 4.200 stemmen door ruim 1.400 unieke bezoekers, mag worden geconcludeerd dat de paaltjes een serieus probleem vormen en dat de gemeente Amersfoort, door het aanpakken van de belangrijkste knelpunten, eenvoudig een groot aantal fietsers op haar wenken bedient.
Gladdefietsroutes.nl
Voor het verbeteren van de gladheidsbestrijding op fietsroutes heeft DTV Consultants de website www.gladdefietsroutes.nl gemaakt. Op deze website kunnen fietsers gladde locaties op de kaart aangeven. Bovendien kunnen ze aangeven of ze, als gevolg van winterse gladheid, zijn gevallen. Aan de hand van deze gegevens kan de gemeente snel en adequaat reageren op eventuele knelpunten die fietsers ervaren. Tegelijkertijd geeft de website informatie aan fietsers over de gladheidsbestrijdingsroutes, en kan de gemeente actuele informatie over de gladheidsbestrijding en de aanpak van eventuele knelpunten aan de gebruikers terugkoppelen via Twitter. Een twitterfountain op de site laat de laatste vijf twitterberichten zien. Fietsers weten hierdoor ook beter wat ze kunnen verwachten op verschillende fietsroutes en kunnen hun route hierop afstemmen. In overleg met het Fietsberaad wordt bekeken in welke gemeentes de website komende winter kan worden ingezet.